Hồ Tây - Duyên dáng góc trời Hà Nội

Thí sinh Phạm Nguyên Thương - Sinh viên CEO Tourist

Vùng đất thủ đô kinh kì Hà Nội là nơi mang rất nhiều vẻ đẹp xưa cũ, truyền thống oai linh của dân tộc. Nơi đây là mảnh đất thiêng liêng trang trọng cho mỗi người Việt Nam. Là nơi lưu giữ tinh khí và linh khí của dân tộc. Mảnh đất Hà Nội ngoài nổi tiếng với những khu cao ốc tráng lệ, kì vĩ hay những khách sạn năm sao đẳng cấp, những công trình hoa lệ của con người ở thế kỉ 21 xây dựng lên. Nhưng bên cạnh đấy vẫn là những di tích, di sản, điểm đến du lịch hấp dẫn thu hút hàng triệu khách du lịch mỗi năm. Trong đấy, chắc hẳn “Hồ Tây” là một trong những điểm du lịch, thăm quan và trải nghiệm thú vị mà bạn không thể bỏ qua mỗi khi chúng ta đến với Hà Nội- mảnh đất của ngàn năm văn hiến.

Nếu như bạn còn băn khoăn về những cảnh đẹp, di tích , địa điểm để thêm cho mình những trải nghiệm thú vị, bài học hấp dẫn thì xin mời hãy ghé thăm “Hồ Tây” cùng chúng tôi nhé. Hồ Tây là một trong những thắng cảnh đẹp nổi tiếng ở thủ đô Hà Nội, nơi đây không những chỉ bình yên thanh tịnh mà nó còn là nơi chứa đựng những giá trị lịch sử - văn hóa. Gắn liền với lịch sử hình thành, phát triển của Kinh thành Thăng Long xưa và Hà Nội ngày nay. Vẻ đẹp của hồ Tây là góc lãng mạn nhất trong bức tranh Hà Nội, nơi gặp gỡ, ghi dấu kỷ niệm của biết bao người Hà Nội, nơi níu chân du khách mỗi lần đếm thăm thủ đô.

Hồ Tây góc nhìn từ trên cao xuống

Hồ Tây là hồ nước tự nhiên lớn nhất ở Thành phố Hà Nội, nằm trong địa bàn quận Tây Hồ. Hồ rộng hơn 500ha và con đường chạy bao quanh hồ dài khoảng 17km. Theo thư tịch thì thế kỉ XI, hồ này đi vào lịch sử với tên là Dâm Đàm (đầm Mù Sương). Tới thế kỉ 15 lại gọi là Tây Hồ. Theo lịch sử địa lý, Hồ Tây là hồ ngoại sinh, có dạng lòng chảo, được hình thành do một đoạn sông Hồng cũ ngưng đọng lại sau khi sông đổi dòng chảy. Hồ Tây đã trở thành một trong những thắng cảnh bậc nhất của kinh thành Thăng Long. Đây không chỉ là một địa điểm du lịch lí tưởng mà còn mang trong mình văn hóa dân tộc đặc sắc. Với 21 ngôi đền, chùa và đình được xếp hạng di tích nổi tiếng, mang nhiều hiện vật giá trị, 102 bia đá, 165 câu đối cổ, 18 quả chuông cổ, 60 sắc phong thần, 300 pho tượng được đúng bằng đồng, gỗ. Hồ  trước đây còn có tên gọi khác như: đầm Xác Cáo, hồ Kim Ngưu, hồ Dâm Đàm, bến Lâm Ấp, bến Nước, hồ Lãng Bạc, Đoài Hồ. 

Hồ Tây là góc lãng mạn nhất trong bức tranh Hà Nội đa màu, là thế giới của những làn gió trong trẻo, sự phóng khoáng và giàu chất thơ. Chẳng thế mà bấy lâu nay nó vẫn là nguồn cảm hứng bất tận của các nghệ sĩ với nhiều bài hát, bài thơ về Hồ Tây làm nao núng lòng người:

“Gió đưa cành trúc la đà

Tiếng chuông Trấn Vũ canh gà Thọ Xương

Mịt mù khói tỏa ngàn sương,

Nhịp chày Yên Thái, mặt gương Tây Hồ”

Ca Bá Quát, một nhà thơ nổi tiếng của nhà Nguyễn, đã từng miêu tả Hồ Tây: “Tây Hồ chân cá thị Tây Thi” nghĩa là hồ nhưng đích thực là nàng Tây Thi. Đây là một cách ví von độc đáo nhưng thật đúng với Hồ Tây, một thắng cảnh của thủ đô đẹp cả bốn mùa, lỗng lẫy trong mùa xuân, rực rỡ mùa hè, thanh tú trong mùa thu, đằm thắm trong mùa đông.

Lịch sử ra đời của Hồ Tây được nhắc đến đầu tiên trong Lĩnh Nam chích quái do Vũ Quỳnh và Kiều Phú soạn vào năm 1942. Ở đây, tác giả đã kể về lai lịch Hồ Tây trong truyện Hồ tinh. Theo đó, Hồ Tây chính là hang con cáo chín đuôi phá hại dân lành, bị Long Quân dâng nước lên công phá. Do đó, hồ có tên là đầm Xác Cáo. Như vậy, theo huyền thoại, sự hiện diện của Hồ Tây ở Hà Nội là một trong ba công tích của Long Quân: đánh Mộc Tinh để đem lại bình yên cho vùng núi, đánh Ngư Tinh để đem lại bình yên cho vùng núi, đánh Ngư Tinh để giữ yên vùng biển và đánh Hồ Tinh để bình định vùng đồng bằng mà trung tâm là Thăng Long – Hà Nội. 

Một giả thuyết khác về việc hình thành cũng như tên gọi của hồ là dựa theo truyền thuyết hồ Trâu Vàng (hồ Kim Ngưu). Truyện kể về thiên sư Khổng Minh Không sang Tàu chữa bệnh cho vua Tàu. Khi công việc hoàn thành, vua muốn trả ơn. Nhà xư chỉ xin một ít đồng đen cho vào tay nải. Vua Tàu đồng ý cho thiền sư tự ý vào kho lấy đồng. Thiền sư đã lấy tất cả đồng đen trong kho bỏ vào tay nải và thả nón tu lờ làm thuyền, bơi về nước Nam. Về đến Thăng Long, ông dùng số đồng đó đúc thành một quả chuông. “Đồng đen là mẹ của vàng”. Sau khi chuông hoàn thành , khi đem đánh chuông thì Trâu Vàng bên Tàu nghe tiếng mẹ, chạy vùng sang. Đến chỗ Hồ Tây thì tiếng chuông tắt. Trâu không biết đi đâu bèn dẫm đất sụt thành hồ và ẩn luôn dưới đó. Do vậy, Hồ Tây còn có tên gọi là hồ Kim Ngưu.

Ngoài ra, theo các thư tịch cổ, Hồ Tây mới đầu chỉ là tên chung chỉ hồ ở phía Tây Bắc kinh thành Thăng Long. Ngoài ra, Hồ Tây còn có nhiều tên khác như hồ Dâm Đàm (đầm Mù Sương). Theo tài liệu nghiên cứu của ông Bùi Văn Nguyên trong “Cảnh trí Hồ Tây” xuất bản năm 1978 thì tên Dâm Đàm còn được sử dụng đến năm 1573 đời nhà Trần – Lý. Khi vua Lê Thế Tông lên ngôi, người ta mới tránh gọi hồ là hồ Dâm Đàm, vì tên húy của vua là Duy Đàm, thay vào đó là tên Hồ Tây.

Sách Hồ Tây chí còn ghi, Hồ Tây có từ thời vua Hùng. Lúc ấy, nơi đây là một bến ở cạnh sông Hồng, thuộc động Lâm Ấp, nên gọi là bến Lâm Ấp của thôn Long Đỗ. Tới thời Hai Bà Trưng, bến này được thông với Sông Hồng. Chung quanh bến Lâm Ấp là một rừng lim rậm rạp có nhiều hang động. Người già ở địa phương cho biết, khi đánh cá, thỉnh thoảng họ lại vớt được những khúc gỗ lim trầm tích. Thời Lý – Trần, các vua chúa lập quanh hồ nhiều cung điện làm nới nghỉ mát, giải trí, điện Hàm Nguyên thời Trần ngày nay là Chùa Trấn Quốc, cung Từ Hoa thời Lý  nay là khu chùa Kim Liên, điện Thụy Chương từ thời Lê nay là khu trường Chu Văn An…

Xung quanh hồ có nhiều làng cổ truyền thống mang đậm sắc thái văn hóa dân gian, gắn với tên tuổi nhiều danh nhân nổi tiếng. Làng Nghi Tàm, quê hương của Bà Huyện Thanh Quan, có chùa Kim Liên với kiến trúc độc đáo, làng Nhật Tân có nghề trồng hoa đào nổi tiếng, tương truyền là nơi Lạc Thị đời Hồng Bàng sinh ra một bọc trứng nở thành bảy con rồng. Rồi làng Xuân Tảo với đền Sóc thờ Thánh Gióng, làng Trích Sài có chùa Thiên Niên thờ bà tổ nghề dệt lĩnh, làng Kẻ Bưởi có nghề làm giấy cổ truyền và đến với đền Đồng Cổ là nơi bách quan hội thể thời Lý, làng Thụy Khuê có chùa Bà Đanh nổi tiếng một thời. 

Mỗi du khách đến thủ đô ngàn năm văn hiến không chỉ thu hút trước sóng nước mênh mang, sảnh sắc thơ mộng, nơi đây còn là chốn hành hương tâm linh đặc biệt với hệ thống đền đình nổi tiếng. 

Đền Quán Thánh ở góc đường Thanh Niên và đường Quán Thánh, trấn phía Bắc của kinh thành Thăng Long. Chùa Trấn Quốc ở phía nam Hồ Tây – là một trong những ngôi chùa cổ nhất ở Hà Nội, mang trong mình những giá trị về lịch sử - kiến trúc từ thời nhà Lý – Trần. Chùa Trấn Quốc còn nổi tiếng chốn cửa Phật thiêng liêng, thu hút nhiều tín đồ phật tử, khách tham quan, khách du lịch trong nước và ngoài nước. 

Thắng cảnh Hồ Tây chứa đựng bao nhiêu truyền thuyết và huyền thoại đã đi vào thi ca, nhạc họa. Các nhà văn, nhà thơ đã không biết tốn bao nhiêu giấy mực về Hồ Tây,.. một đề tài vô tận với các văn nghệ sĩ. Thơ văn đề vịnh hồ Tây khá nhiều. Có những bài văn chương chải chuốt về ý cũng như về lời. Có bài sử dụng đến cả tiểu xảo ngôn ngữ. 
Động thực vật ở chung quanh Hồ Tây rất phong phú và đa dạng. Ghé thăm Hồ Tây chúng ta sẽ bắt gặp đươc những hình ảnh quen thuộc mà người dân ngồi kiên trì lặng lẽ bên chiếc cần câu quanh bờ hồ để tận hưởng thú vui tao nhã những lúc rảnh dỗi. 

Hình ảnh người dân câu cá ở Hồ Tây

Khoảnh khắc tuyệt vời hiếm có ở chốn Hà Thành bận rộn hối hả. Từ nguồn lợi phong phú thực vật và động vật, người Hà Nội vốn sành điệu trong văn hóa ẩm thực. Chế biến những món ăn hấp dẫn mang hương vị của Hà Nội nói chung và Tây Hồ nói riêng. Những năm gần đây, nhà nhà đua nhau mở quán ăn, nhiều dần rồi thành từng khu ẩm thực với phong cảnh trữ tình cho những người muốn “đổi gió” sau những giờ làm việc mệt mỏi. Ẩm thực đã mang đến cho du khách những món ăn phong phú như: phở cuốn, bánh tôm hồ tây, ốc,…

Hồ Tây ngày nay còn là lá phối xanh của thành phố. Hồ Tây không chỉ đẹp  bởi mặt nước xanh mênh mông, mà còn là vẻ đẹp thơ mộng bởi sắc tím của hoa bằng lăng, vẻ rực rỡ của những cánh hoa phượng hồng mỗi độ hè về.  Mặt nước hồ luôn phảng phất những làn gió mát, khiến tâm hồn con người thêm thư thái. Với không gian như thế, hồ Tây thực sự là nơi đến thư giãn của nhiều người Hà Nội.

Mỗi sáng tinh mơ, hay khi hoàng hôn xuống  nhiều người thích dạo quanh hồ để hít thở không khí trong lành hay tập thể dục rồi trở về nhà. Nhưng lúc chiều tà hay khi màn đêm buông xuống, cũng là lúc hồ Tây trở thành nơi gặp gỡ bạn bè, người thân, nơi hẹn hò, lưu giữ kỷ niệm tình yêu của bao người. Có người tìm cho mình một góc ở bên hồ để hóng gió, nhâm nhi ly cà phê trong một quán ven đường, thưởng thức món bánh tôm nổi tiếng, ăn một ly kem hay vào những nhà hàng sang trọng nằm ở mép hồ hay trên du thuyền vui cùng bạn bè trong những ngày lễ hội. Như một điểm đến lý tưởng, hồ Tây trở thành nơi gắn bó đời sống tinh thần của người Hà Nội.